Kem Bersepadu

Kemahiran Hidup Bersepadu Tingkatan 3

Elektronik

tajuk bab1p1

Pengenalan

Pernahkah kamu terfikir pada masa dahulu alat permainan kanak-kanak seperti kereta dan anak patung mainan boleh bergerak dan berbunyi dengan sendirinya? Kini, alat permainan tersebut bukan sahaja boleh bergerak dengan sendirinya malah boleh mengeluarkan bunyi dan melakukan pelbagai aktiviti tertentu. Mengaplikasikan komponen elektronik dapat meningkatkan keupayaan dan objek yang besar serta kompleks dapat dikecilkan saiznya.

Nama, Simbol dan Fungsi Komponen

Terdapat pelbagai jenis komponen elektronik yang digunakan dalam pembuatan peralatan elektronik. Dalam bab ini anda akan mempelajari litar bersepadu dan geganti.

Litar bersepadu (Integrated Circuit – IC)

Litar bersepadu (IC) juga dikenali sebagai litar terkamil. Komponen ini sangat meluas kegunaannya. Contohnya telefon bimbit, komputer dan televisyen. IC diperbuat daripada bahan separa pengalir yang terdiri daripada gabungan beberapa komponenn elektronik seperti transistor, perintang, diod dan kapasitor dalam satu set.

Litar bersepadu  -                                                                                                 (integrated circuit – IC)

Litar bersepadu – (integrated circuit – IC)

Peralatan yang mempunyai komponen IC

Peralatan yang mempunyai komponen IC

Peralatan yang mempunyai komponen IC

Peralatan yang mempunyai komponen IC

Litar Bersepadu (IC)

  1. IC pemasa 555 adalah seperti jam analog yang dapat diset masa permulaan dan akhirnya
  2. Tanda titik atau notch (potongan separa bulatan) menentukan pin nombor 1 terletak di sebelah kiri
  3. Manakala nombor pin yang lainnya adalah mengikut turutan lawan jam
Kedudukan titik, notch dan pin nombor 1

Kedudukan titik, notch dan pin nombor 1

Simbol IC 555

Simbol litar bersepadu (IC 555) pemasa adalah berbentuk segi empat dan dilebalkan jenis dan kedudukan pinnya

Simbol IC 555

Simbol IC 555

Fungsi IC

  1. Fungsi IC adalah untuk mengecilkan saiz litar yang kompleks dan menjimatkan ruang
  2. Fungsi pin yang terdapat pada IC adalah ditentukan oleh lembaran data pengeluar atau pembekal komponen elektronik tersebut
  3. Rajah di sebelah menunjukkan fungsi pin bagi IC pemasa 555 yang mempunyai 8 pin atau kaki. Setiap pin mempunyai fungsi tertentu
Fungsi setiap pin IC 555

Fungsi setiap pin IC 555

Binaan IC 

  1. IC merupakan gabungan komponen-komponen elektronik yang dicantumkan dalam satu kepingan silikon yang dinamakan cip silikon atau cip mikro
  2. Cip silikon ini dimuatkan dalam satu set yang sangat kecil dinamakan serpihan
  3. Serpihan biasanya mempunyai satu litar yang lengkap atau separa lengkap
  4. Lembaran emas digunakan unutk menyambung serpihan pada pin-pin IC
  5.  Perumah plastik atau logam biasanya digunakan untuk melindungi serpihan agar tidak rosak
  6. Semakin banyak pin pada litar bersepadu maka bertambah pula fungsinya
Binaan IC

Binaan IC

Susunan Nombor IC Pemasa 555

  1. Nombor digunakan pada pin-pin IC
  2. Tanda pada IC dapat membantu mengenal pasti nombor pin-pin berkenaan
  3. Pin nombor 1 terletak di sebelah kiri titik atau noteh
  4. Nombor pin yang lain mengikut turutan lawan jam
Nombor pin mengikut turutan

Nombor pin mengikut turutan

jaga ic patri

binaan tamatan

Jenis Geganti 

Terdapat dua jenis geganti, iaitu:

  1. Geganti kutub tunggal satu arah (Single Pole Single Throw – SPST) 
    a)    Mempunyai 4 kaki
    b)    Kaki 1 dan 3 ialah tamatan gegelung
    c)    Kaki 2 dan 4 ialah tamatan sesentuh NO (Normally Open)
Lukisan skematik geganti SPST

Lukisan skematik geganti SPST

Simbol geganti SPST

Simbol geganti SPST

  • Geganti kutub tunggal dua arah (Single Pole Double Throw – SPDT)
    a)    Mempunyai 5 kaki
    b)    Kaki bernombor 1 dan 3 ialah tamatan gegelung
    c)    Tamatan sesentuh NO (Normally Open) ialah kaki bernombor 2 dan 4
    d)    Tamatan sesentuh NC (Normally Close) ialah kaki bernombor 2 dan 5
Lukisan skematik geganti SPDT

Lukisan skematik geganti SPDT

simbol geganti SPDT

simbol geganti SPDT

Fungsi Geganti 

  1. Apabila arus mengalir melalui gegelung terus besi akan menjadi electromagnet dan menarik plat sesentuh
  2. Plat sesentuh pula akan memutuskan atau mengalirkan arus elektrik di dalam litar
  3. Apabila arus terhenti mengalir melalui gegelung maka aruhan magnet akan hilang atau berhenti. Ini menyebabkan armature terlepas, plat sesentuh terbuka menyebabkan arus terhenti mengalir melalui litar
  4. Geganti dilebalkan mengikut kadaran voltan kendalian dan rintangan gegelung. Kebiasaannya geganti yang digunakan dalam litar elektronik berkadaran voltan 6V, 9V dan 12V

Kendalian Geganti

Dalam keadaan suis S terbuka, arus tidak mengalir melalui gegelung geganti. Arus tidak mengalir melalui mentol kerana kaki 2 bersentuhan kaki 4 (Normally Close – NC). Mentol tidak menyala.

Litar kawalan terbuka

Litar kawalan terbuka

Apabila suis S tertutup, arus akan mengalir melalui gegelung geganti. Aruhan electromagnet terhasil pada teras besi menyebabkan kaki bernombor 2 yang bersentuhan dengan kaki bernombor 4 (NC) akan tersentuh ke kaki bernombor 5 (NO). arus akan mengalir dan menyalakan mentol

Litar kawalan tertutup

Litar kawalan tertutup

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s